Catalogue of Irish Manuscripts in Royal Irish Academy
236
B iv 1
Miscellaneous
17th cent. Paper. 12 X 7½. Pp. 494, foliated 6-252; ff. 1-5 are missing. Ff. 6-148 have been re-numbered; through error f. 181 has been duplicated in the original foliation. Scribe: [Dáiví Ó Duibhgeanainn] David Duiginanus of Seanchuaidh [= Shancough, bar. of Tirerrill, Co. Sligo] : v. ff. 39 b; 112 b, 187 b, 192 a. The scribe’s signature—in its Latin form only — occurs some 29 times, passim. The following scribal colophons are of interest:—16 a, “An Eanach hí Bheathnachain [perhaps = Anagh in p. of Shaneough] damh ⁊ anfa an lacha anall dom buaidhredh''; 28 a, “Lór sin ⁊ mé tuirseach go ffillead ón nGaobhaigh” [= Geevagh, p. of Shancough] ; 39 b—in the hand of Charles O’Conor of Belanagare—“nocha bfhidir san leabhar so na héchta do róinneadh ann agus ní do dheoin an scribhneora ó Shean Chúaidh sin gan amhras. Meisi do gheneadh a gCill Mheic Treana laimh ré Sean Chuaidh [= p. Kilmactranny, b. Tirerrill, Co. Sligo], agus is feas damh go madh duine saor deaghbhésach scribhneoir an leabhair so, agus as dil an chuimne taoi fair gus an am so a tTír Noiliolla, A.D. 1772”; 45 b, “Sguirim go lá a ttigh Shémuis Óig dhamh isin Chairrgín Bhuidhe”—to this Charles O’Connor adds: “re na thaobh a gCill Mhec Trena rugadh mesi Cathal ua Conchabhair A.D. 1710”; 108 a, “Sguirim go ffillead as uachtar thíre dhamh”; 118a—in Charles O’Connor’s hand— “Beannacht for hanmoin a Dhabidh uí Dhuibgeannain agus bliadhain agus trí fichitt anos o theasdadh tú Aug. xxix, 1767”—the date 1696 is given in scribe’s obit elsewhere, for which see note, infra; 138 a, “Isin Muilionn Iarainn damh.” The following dates—apart from those given above—occur :— 1671 (192 a); 1672 (197 b); 1675 (247 a); 1684—in a poem— f. 97 a. On f. 184 a a “Philipus Roiley” signs his name under date 15th August, 1729. Charles O’Conor has made various computations, chronological notes, and textual commentaries, passim; the scribe has added colophons other than those given above (v., eg., ff. 22 b, 29 a, 57 a, 128 a, 133 a, 134 b, 136 a, 137 b, 139 b, 144 a, 160 a, 168 b, 174 a, 233 a, Portions of ff. 55 a and 57 a are in the hand of Seamus Mac Conmidhe who signs his name at the top of f. 57 a. Rubrication occurs f. 55 a.
The MS. has been rebound in recent years. The box-cover in which the MS. was enclosed on its acquisition by the
Academy is used to hold fragments of vellum and paper MS. found in the rebinding of various MSS. Some scraps of
paper which were thus discovered in the rebinding of B. iv. 1 are amongst these; on one of these the scribe’s obit is
given as 1696. The contents of these paper fragments (now classed as B iv 1 b) are as follows:—
(a) Scribe’s Latin signature—“Dauid Duiginanus, ’’ together with a number of probationes pennae.
(b) A portion of Keating’s Forus Feasa = ed. Dinneen, I.T.S., iv, pp. 64m.-70m.
(c) Anon. Ní bhíonn clár gan branán. 1 q.
(d) A letter in English, dated 1694, torn, and partly illegible.
This box-cover (at present classed B. iv. 1 b) bears on the back the title, “O’Duigenan’s Book. No. 26. Press I.” Its former press-mark was 1/867.
Other fragments, which once formed parts of B iv 1, are now bound separately as B iv 1 a; see no. 238 a, infra.
B iv 1 itself is, on the whole, in good condition. Marginal repairs have been made on its being rebound on most of the ff.; the last four ff.—248-252—have been interleaved with parchment, and at the beginning eight parchment leaves have been added. Stowe and Ashburnham Collection.
f.
6 a. Scribbling in English, for the most part indecipherable.
6 a. Anon. Mo thruaighe cor na héigsi. 7 qq.
6 a. Anon. Maith do shinnis in searbhus. 1 q.
6 a. Anon. O Forannáin Arda Sraith. 1 q.
6 a. Anon. Iasgaire o chois Muaidhe. 1½ q.
6 b. Etymologies. 8 11. Acephalous . . . focal as calo FoIl. by : Ad ar tú, ⁊ ad ar iad. 1 q.
6 b, m. Anon. Gabhail Lochlann tar sál. 5 qq. Ends incomplete.
6 b, m. Anon. Ata uerse isin bhiáid bhind. 1 q.
6 b, i. Latin scribbling.
6 b, i. [ Gul] Gaill ar Ghall ag aill. 1 q.
7 a. Historical Tract on the Fitzgerald family. Beg. An dara Cing Henrighe righ Saxan, an cúigheadh la fichead d’October do gabh sé righe chuige anno Domini 1185. Ends f. 9 a, m.
9 a, m. Prose tract on the manner of inauguration of the Kings of Connacht. Beg. As amhlaidh so rioghthar righ Connacht amhail ro ordaigli Pattraigh. Followed f. 10a by Torna Ó Maolchonaire’s poem: Gabh umad a Fhéilime. 47 qq.
11 .11 b. IMTHEACHT AN DÁ NÓNMUR AGUS TORAIGHEACHT THAISI TAOIBHGHILE. Beg. Airdri fisigh fireolaigh ro gabhasdur airdcheannus Ereann gan uireasbaidh .i. Cormac mac Airt Aoinfir mic Guinn Cédchathaigh. Includes 11 b, m. poem : Flaitheas Finn fa riogha an rath. 8 qq. Tale proper begins f. 12 a, Ro comóradh sealg agus fiadhach agus fianchosgar le Fionn mac Comhaill aon laitheadh a mBeinn Éidir mic Étghaoidh. Tale breaks off imperfect 39 b. A note is added by Charles O’Conor. Fol. 21 b is blank.
40 . Blank.
41 a. CATH MHUIGHE LÉANA. Beg. Iomthusa Chloinne dordha danardha Dairine. Ends 55 a, i.
55 a, i. Anon. Donithear ainbfial don fhial. 1 q.
55 b. FLEADH DHÚIN NA nGEADH. Beg. Baoi ri amhra for Eirinn eadhon Domhnall mac Oedha mic Ainmhireach. Ends 62 b, m.
62 b, m. CATH MUIGHE RATH. Beg. Laoidh re filidh fursandaid, liter re cach comhorbus, teibeadh re tús tinnsceatail. Ends f. 81 b, i. with a scribal note on date of the battle.
81 b, i. Anon. Ní comhfhad fhásas gach slat. 1 q.
82 a. BUILE SHUIBHNE. Beg. Dála Shuibhne mhic Cholmáin Chuair, Rígh Dal Araidhe ro aisneidhseam reamhainn do dhul ar fainneal ⁊ ar foluamkain a cath. Ends 95 b, m.
95 b, m. Peadar Ó Maoilchonaire. Cainnsior gan fhuaradh olc Connacht. 38 qq. On the death of Aodh Ó Ruairc in 1684.
97 a, m. Anon. Oighre Aodha an aignidh tromdha, 4 qq., supplementary to preceding poem, addressed to Tadhg Ó Ruairc. Remainder of the p. is blank.
97 b. BEATHA LASRACH. Beg. Bai rÍ amhra oireadha a n-Eoghonacht Locha na n-Airneadh. Breaks off unfinished f. 103 a, i. Scribe, i., remarks that the remainder of text was not available to him.
103 b- 104 a. Blank. At foot of 104 a a scribal note—for the most part illegible.
104 b. TORAIGHEACHT SHAIDHBE, INGHINE EOGHAIN ÓIG. Beg. Sealg, fiadhach agus fianchosgar do comhmoradh le Fionn mac Cumhaill mic Treinmhóir I Bhaoisgne ⁊ re fianuibh gusmara glanaillne Gaoidheal. Ends f. 118 a.
118 b. EACHTRA AN MHACAOIMH MHÓIR. Beg. Airdrigh uasal oireadha ro gabh flaitheas ⁊ forlamhas for Eirinn feacht n-aill .i. Cormac mac Airt mic Cuinn céad-chathaigh. Ends f. 125 a, i.
125 b. Fearghal Muimhneaeh. Maith tráth do thoigheacht, a Thaidhg. 12 qq. Addressed in welcome to Tadhg mac Taidhg mic Briain Buidhe [Ó Conchubhair?] on his return to Ireland.
125 b. A note of twelve lines wherein the scribe sets forth his pedigree.
126 a. [Oisín]. Ráith na suirghi siúd san sliabh. 3 qq.
126 a. [Oisin ?]. Dá maireadh mo mhui[n]tearsa. 2 qq.
126 a. Anon. Ní he Tomás O Huiginn. 2 qq.
126 a. Anon. Crann toraidh an t-iubhar. 1 q.
126 a. Anon. A mhaith atá tarra asteach. 1 q.
126 a. Anon. A fhir fhéil. 5 qq.
126 a. Anon. Onár thabhis an aicmeadh do dhíoleadh an suadh. 1 st. In a later and poor hand.
126 b. [Cuireall mac Cúrnáin.] As olc ata a n-Éire anocht. 17 qq.
127 a. TÁIN BÓ FLIDAISE (version III). Beg. A haithle Chloinne Huisleann do mharbhadh ar slánaigheacht Fhearghusa mhic Róigh táinic bhúdhéin go Heamhain Mhacha. Ends imperfectly at top of 148 a. See Ériu, viii, 133 seq.
The remainder of 148 a is blank, as also 148 b, save for the following 148 b :—“ James Duginan his booke 1731.''
149 a. [IMTHECHTA NA N-ÓINMHIDEDH.] Acephalous. Beg. Chaoidheadh lé re haithreachus an uile do rinne. Od connairc Fiacha sin do ordaigh cumaoin a chomhfhoda féin do dhénamh dhó. Ends 178 a, m.; cp., R.C., xxix, 219, seq.
178 b. [Dáiví Ó Duibhgeanainn (?).] Cred í an ghruaimsi ar cruachaibh Mheadhbha. 42 stt. The poem is headed “Tuireamh Aodha Hí Ruairc,” and is preceded (178 a, m.) by a prose introduction. Ends imperfect 179 b, i.
180 a. LEIGHEAS CHOISE CÉIN. Beg. Laithe naon dia ndeachadar maoir Bhriain Bhóraimhe mic Ceinnéidigh do thógbháil chiosa ⁊ chánachais an lar Mhumhain. Ends 183 (recte, 184) a, m.
183 a, m. [Story of the Abbot of Druim Eanaigh, who was turned into a woman.] Beg. Aroile óglaoch uaigneach ro bhaoi an abdhuine Druma Eanaigh feacht naill. Ends 184 a, 1. 8.
184 a. [King David and the Beggarman.] Beg. Aroile duine truagh bocht agus muirear mór cloinne aige tainig go Dáuidhe rígh.
184 b. TOCHMARC BECFHOLA. Beg. Aroile uair agus aimsir baoi Diarmaid mac Aodha Sláine a righe Éireann. Ends 185 b, m.
186 a. [AOIDHE CHLOINNE UISLENN.] Beg. Fleadh mhórchaoin mhór-adhbhal do comhmóradh le Conchabhar mac Fachtna Fháthaigh mic Rosa Ruaidh mic Rughraidhe an Eamhain móráluinn Macha feacht naill. Ends 192 a. A scribal colophon follows under date 4th Sept., 1671.
192 a. [Cuimin] Carais Paidraig phuirt Mhacha. 35 qq.
193 a, i. Anon. O mheall cion na gcumhachtach. 1 q.
193 a, i. Anon. Cidh ceard cidh gabha griobhdha. 1 q.
193 a, i. Anon. Ata ag cur orm, a oide. 1 q.
193 b. Séathrún Céitinn. Lá dhá rabhas ar maidin go fánach. 33 stt.
194 b, m. Idem. Sgeul so sgabas fan mBanbha mbroenaigh. 80 11.
195 a, i. Anon. Mo bhuaidhreadh an uainsi fuair Danair ar chách. 2 qq.
195 a, i. Anon. Do ghlacus sdo sgagus go léir dho chúis. 1 q.
195 b. Féidhlim Ó Headhra. A Inis Fáil cred fáth do chaointe. c. 92 11. + 1 st. On death of [Tadhg ?] Ó Conchabhair, hanged in Boyle in 1653 (v. last st.).
196 a, m. Anon. Da madh tráth an bás dom dhaoradh, 173 11. Headed—in Charles O’Conor’s hand—‘‘ Tuireamh Briain Ruaidh Í Chonchabhair” [† 1654 acc. to last st.].
197 a, i. Anon. Léig uaid a ffuaruis do sheachran sgeul. 1 st.
197 b. Anon. Bíodh do shlán a bháis fa Éirinn. Headed "Tuireamh Aodha mhic an Chalbhaigh [Í Chonchabhair].’’ 62½ + 2 stt.
199 a, m. Anon. Do taidhbhreadh nuaidheacht im shuan aréir dham. 145 11. Headed "Tuireamh an Chalbhaigh Í Chonchabhair.”
200 a, m. A series of anonymous isolated stt. and qq. :—Do chonnarc féin aréir im sliiuan as dóigh, 2 stt.; A dó is sé dheich is dearbh liom, 1 q., "1662” in marg. opp. ; Tri hóigfhir lér tóirneadh me a móirtriall gráidh, 1 st.; Sé bliadhna míle sé chéd, 1st.; Obit of Brian (mac Aodha) Ó Ruairc, 1626; Do fagaibh Dia deimhin lind, 1 q.; Bu dúthcha dhuit úinchraicne do lomadh go sáimh, 1 q.
200 b. Anon. Tosach inmhe oirbertus. 35 qq.
201 b. Obits of Ó Duibhgeannain family, viz.: Feargal Muimhneach mac Philip na hlnnsi do thógbháil theampaill mhóir Cill Rónáin—in 1324 [F.M. 1339], † 1354. The other obits are 1495, 1562, 1578—all in the hand of scribe. Scribe’s own death recorded under year 1696, and his grandson’s as 1706.
201 b, i. Anon. Deana mar surim (?) Guaire. 1 q. In a late hand. A fol. (202) has been cut out at this point.
203 a. [IOMARBHÁBH NA BHFILEADH.] Tórna Éigeas. Mo dhá dhaltán níorsad liúin. 13 qq.
203 b. [Idem.] Dáil chatha eidir Chorc is Niall. 55 qq.
205 a, m. Tadhg Mac Bruaideadha, Olc do thagrais, a Thórna. 31 qq.
206 a, m. Lughaidh Ó Cléirigh. A Thaidhg, na tathaoir Tórna. 66 qq.
208 a, i. Idem. Ná brosd meisi, a mheic Daire. 17 qq.
209 a. Tadhg Mac Bruaideadha. Est, a Lughaidh, rém labhra. 188 qq.
214 b, m. Idem. A Lughaidh, lablirom go séimh. 30 qq.
215 b, m. Lughaidh Ó Cléirigh. Ro chuala ar thagrais, a Thaidhg. 247 qq.
223 a, i. Idem. An ccluine mé, a mheic Dáire. 30 qq.
224 a, m. [Riobárd Mac Artúir.] Measa, a Thaidhg, do thagrais féin. 33 qq.
225 a, m. Tadhg Mac Bruaideadha. Go gcead dod ghairm, a bhráthair. 67 qq.
227 a, m. Flaithri Ó Maolchonaire. Ge shaoile, a Thaidhg, nac dearnas. 197½ qq. Biographical matter prefaced, in hand of Charles O’Conor.
232 b, i. Baothghalach Mac Aodhagáin. Mairg darab féicheamh fear gaoil. 13 qq.
233 a, i. Tadhg Mac Dáire. A dhuine labhras an laoidh, 24 qq.
234 a. Baothghalach Mac Aodhagáin. Fuirigh rém thagrasa,. a Thaidhg. 19½ qq.
234 b. Aodh Óg (mac Aodha Dhuibh) Ó Domhnaill. Measa do thagrais, a Thaidhg. 68½ qq.
236 a, m. Seán Ó Cléirigh. Eisdigh, a exe Banbha. 63 qq.
238 a. Muiris (mac Tórna) Ó Maolchonaire. Do leónadh Éire an Áth Luain. 52 + 9 qq.
239 b, m. Anon. Go teacht Toirrdhealbhaigh tar muir. 7 qq. It is not quite clear whether the last 3 qq. are to be considered as belonging to the foregoing.
240 a. [SECHRAN NA BANIMPAIRE.] Beg. Do bhi impear aghmar oireadha isin Roimh fecht naill dar bhó comainm Octauin Mór. Ends 248 a. Fol. 247 a, i. is recorded the death of a Ruaidhri Ó Headhra on 12th December 1675.
248 a, m. BRUIGHEAN BEAG NA HALMHAINE Beg. Do rónadh fleadh phriomhadhbhal re Fionn fearrdha flaitheamhoil o Baoisgne. Ends 252 a, i. Fols. 249-252 are very much mutilated; of fols. 251-2 about one-half is missing.
252 b. Contains a number of scribblings, almost illegible. The date—November 1698 occurs m.
